2001: A Space Oddyssey

2001. De mensheid vindt op de Maan een monoliet die er 4.000.000 jaar begraven is geweest. Tijdens de onthulling van het object zendt hij een sterk radiosignaal in de richting van Jupiter. 18 maanden later wordt een missie ondernomen…

De reis verloopt echter niet zonder problemen doordat boordcomputer HAL (=IBM met telkens een lettertje ‘eerder’), die alle vitale systemen van het ruimteschip Discovery beheert, er een eigen agenda op na lijkt te houden. En dit leidt tot een fatale afloop voor enkele bemanningsleden. Uiteindelijk lukt het piloot Frank Bowman de computer uit te schakelen en het doel van de missie te bereiken. Dit doel blijkt een andere monoliet te zijn; de ‘sterrenpoort’ waar Frank doorheen gaat om terecht te komen in een surrealistische wereld van het onderbewuste. Hier wordt het dus een gevaarlijk terrein waar Kubrick mogelijk wat kijkers kwijtraakt…

“Een film is als muziek”, stelde Kubrick altijd. “Het moet verandering in stemmingen en emoties oproepen. Het thema, de gedachte achter de emoties, is van later belang.”

Tja…

2001: A Space Odyssey is een sciencefictionfilm in de puurste zin van het woord – fictie met een wetenschappelijke basis – naar de gelijknamige roman van schrijver/wetenschapper Arthur C. Clarke. Deze film ontleent zijn unieke karakter aan vele dialoog- en muziekloze scènes, waardoor regisseur Stanley Kubrick de kijker nog meer weet te betrekken bij de gebeurtenissen in deze “snelle” tijd. Door klassieke muziek van Johan Strauss is de hij er in geslaagd andere scènes een zekere sereniteit te geven. Denk maar aan de scènes met de “Blauwe Donau” erin…

Positief zijn de special effects: voor die tijd: mooi. Als ik me goed herinner hebben ze nog veel negatiefjes met de hand moeten bewerken en uitknippen. Vele ruimteschepen e.d. zijn geschilderd (jawel, matte paintings zoals dat dan heet) – een meesterwerkje!

A Space Odyssey is een toekomstvisie uit 1968 -ik herhaal: 1968- en dat zie je. Veel is achterhaald of gedateerd en dat zie je. Ook heb ik zo niets weten gebeuren in 2001 en dat wringt ook een beetje.

Wat overblijft is desalniettemin een fascinerende sciencefictionfilm met nog alleszins acceptabele speciale effecten, waarin op een subtiele, bijna psychedelische wijze wordt gesuggereerd dat een vreemde mogendheid invloed heeft gehad op de evolutie van de mens.

Meer weten?

Wikipedia

[imdb id=”tt0062622″]