Star Trek

“Beam me up, Scotty!”: de woorden zijn bijna even historisch als “Houston, the Eagle has landed”. Ook al werden deze woorden nooit door de boordwerktuigkundige Mister Scott (Scotty voor de vrienden) uitgesproken, iedereen associeert ze met Star Trek evenals puntoortjes en de personages Mister Spock en kapitein Kirk. Maar wat ligt aan de wieg van deze Trek to the Stars?

We schrijven dit hier neer als een heuse geschiedenis, want het verhaaltje van ‘sterretje trek’ begint officieel in 1965, toen bedenker Gene Roddenberry een manier zocht om de maatschappijkritiek van zijn tijd een weg naar het kleine scherm te doen vinden. De legende dit deze Amerikaanse (respectabele!) kitch zou schrijven is bijna 50 jaar oud…

De originele Star Trek: “a wagontrain to the stars”

captain-kirkToen wijlen Gene Roddenberry Star Trek bedacht, vierden de westerns hoogtij. Oorspronkelijk wou hij een verhaal vertellen waarin menselijke thema’s aangekaart werden en de menselijke culturen zouden getoond worden. De helden van het verhaal zouden rondzweven in een luchtballon à la Jules Verne. De luchtballon werd al snel vervangen door een ruimteschip en de verschillende landen met interessante culturen werden planeten. Zo kreeg de slimme scenarist die Gene was de nodige afstand die hij wou om menselijke tekortkomingen onder de neus van het Amerikaanse publiek te duwen.
Gene was geen groentje: hij werkte aan series zoals Dragnet en The Lieutenant mee, toch geen klein bier in die periode. MGM echter zag het anders: wie wil nu Science Fiction? Veel te duur voor een veel te klein publiek.
Uiteindelijk kwam onze pionier met zijn karavaan in de ruimte terecht bij NBC, waar hij een pilootfilm maakte getiteld “The Cage”. NBC vond dit werkje “te cerebraal” en bestelden een 2e piloot, een niet alledaagse zet in die tijd. Kapitein Kirk deed zijn intrede, de vrouwelijke tweede officier werd vervangen door Mister Spock als minder bedreigende mànnelijk individu en andere rassen werden verbannen uit het ruimteschip Enterprise: “we schrijven immers de tijd van de koude oorlog, en dan kan je toch geen communisten als russen of chinezen op het scherm loslaten”, was de mening. Spocks puntoortjes gaven ‘m een satanische uiterlijk en dit ging nog maar net, maar het werd al veel beschaafder gevonden. Deze 2e piloot, getiteld “Where No Man Has Gone Before”, haalde op 8 september 1966 het TV-scherm dankzij Paramount en NBC. In 1968, amper 3 jaar in zijn 5- jaar durende missie, werd de Enterprise echter uit de ether geplukt, en was het gedaan met “te gaan naar plaatsen waar nog nooit iemand geweest is”. De fans zijn doodongelukkig, maar houden de traditie levende door poppetjes, scripts en andere merchandise, want zo heet dat dan, te kopen en te verkopen. Protestacties ontstaan.

Tweede jeugd

Op 21 juli 1969 echter is de wereld te klein: Neil Armstrong landt op de maan. Plots is er terug interesse in het S.F.- wereldje. Star Trek beleefd begin jaren ’70 haar 2e jeugd en wordt op betere uren vertoond, in syndicatie op meerdere zenders en beleeft de populariteit waarvan meneer Roddenberry gedroomd had: er werden zelfs conventies gehouden. Op de eerste conventie verwachtten de makers maar 300 man, het werden er 10 keer zo veel… Star Trek herademt, maar toch vinden de productiebazen het te investering niet waard voor meer avonturen te maken: “te duur”, zo luidt het. Een tussenoplossing is een heuse tekenfilmserie, onder de fans gekend als “TAS” oftewel “The Animated Series”, in schril contrast met “TOS” of “The Original Series”. Hoe de originele acteurs ook hun best doen hun stem te lenen aan de filmversies, het wil toch niet lukken met die seventies-produkt.

De redding: George Lucas en “a galaxy far, far away”

Wie “The Force” kent en “Luke Skywalker” weet over wat ik het heb: Star Wars. In 1979 gooit George Lucas zijn ruimteepos de wereld in. In hetzelfde tijdperk was Science Fiction, of liefhebbend Sci-Fi genoemd, niet meer zo wereldvreemd als in de sixties. Wanneer Paramount dan ook besloot een eigen tv-kanaal op te richten, wordt ook Star Trek uit de mottenballen gehaald: een nieuw project, onder leiding van enkele veteranen, wordt klaargestoomd: Star Trek: Phase II is de werktitel maar zal echter nooit het daglicht zien, net zoals het eigen tv-kanaal. Phase II, aangezien er nu toch al geld in gestoken was, wordt omgedoopt tot “Star Trek: The Motion Picture” en zal het begin worden van een ongekend cinema-succes dat enkel Star Wars en Lord Of The Rings tot op heden konden evenaren: niet minder dan 10 blockbusters zullen in de volgende 25 jaar het levenslicht zien.

Oeramerikaans: Spin-Offs

10 jaar later. Eind jaren tachtig is het zo ver: de wereld, nu vreugdevol S.F. omarmend dankzij Alien en Battlestar Galactica, is klaar voor een nieuwe Trek: “Star Trek: The Next Generation” heet de eerste spinoff en zal zich, net als zijn voorganger, afspelen aan boord van de Enterprise, maar nu de luxe-editie die niet moet onderdoen voor de Q.E. II… Kapitein Picard, vertolkt door Shakespeareveteraan Patrick Stewart leidt de nieuwe mensheid een nog grotere ruimte in, vergeven van technische speeltjes en psychologische prietpraat van psychologe Deanna Troi, een typisch tijdsfenomeen. Next Gen echter presteert iets wat zijn voorganger niet kon: gedurende meer dan 7 jaar vullen zij wereldwijd de huiskamers met 7 jaar aan missies. De jongeren klampen zich vast aan het toestel, de mama’s en papa’s pinken een sentimenteel traantje weg bij het herinneren van hun jeugdidolen, waar deze spruiten maar klein bier tegen zijn in hun opinie. Een 2e legende is geboren.
Het is zo’n succes dat parallel met Next Gen een 3e serie de ether ingaat: waar de Enterprise de ruimte ging verkennen, komt in de 1993-spin off “Deep Space Nine” de ruimte naar hen toe: een intergalactisch ruimtestation is broedplaats voor vele conflicten in een meer duistere omgeving. De weinige fans die Next Gen’s Love Boat- achtige decor verafschuwden, hielden van deze sobere maar intrigerende aanpak, waar -net als voor The Next Generation- ook miljoenen dollars tegen gegooid werden.

Eind jaren ’90 is het dan de dames hun beurt: Voyager, een verloren gevlogen scheepje onder leiding van de innemende Kathryn Janeway die parmantig haar vrouwtje staat, toert ook 7 seizoenen de ruimte rond vooraleer de weg terug te vinden naar de aarde. Handig gebruik makend van een onmetelijk Star Trek universum wat gekend was en verkend was door de voorgangers werd ook deze versie… jawel… een succes. De merchandising-molen draait op volle toeren, de “big bucks” vliegen binnen bij Paramount. Ook de conventies kunnen nu teren op een grote plethora aan akteurs: wie ooit maar iets deed bij Trek kan de fans bekoren: tienduizenden euro’s worden neergeteld om X of Y naar zijn conventie te halen. Tientallen euro’s wisselen van eigenaar voor gehandtekende foto’s en exclusieve items. Wanneer de originele serie dokter McCoy (Deforest Kelley) het leven laat begin deze eeuw schiet de waarde van ‘zijn items’ de lucht in; ook recent overleden Scotty zal eenzelfde lot beschoren zijn…
We spraken dan nog niet over Enterprise, een soort prequel (dank je wel George) die belicht hoe Star Trek’ “federatie” groeide, en in welk pril stadium de mens moest vechten voor zijn plaatsje in het universum. 4 jaar na datum heeft echter de amerikaanse media er genoeg van en sterft dit project met Scott “Quantum Leap” Bakula een vroegtijdige dood…

 

Ondertussen zijn we in de bioscoop wél al aanbeland bij film 11 & 12, waarin een jongere groep Kirk’en en Spock’en de fakkel overnemen, in een iets gewijzigd (en mooi uitgelegd waarom) universum, met een knipoog naar de oude films van 30+ jaar eerder…

Meest recente berichten op SF47 over Star Trek’s nieuwste film in 2016 & nieuwe serie in 2017:

Meer lezen?

Wikipedia

De officiële Star Trek-website

 

[imdb id=”tt1408101″]

 

DelenShare on FacebookTweet about this on TwitterShare on LinkedInShare on Google+Pin on PinterestEmail this to someone