Rollenspellen: duik een fictieve wereld in!

Wie ooit al de term “RPG” hoorde of “Dungeons & Dragons” weet al waarover het gaat: een leuk bordspel-achtig iets als gezelschapsspel, … maar dan zonder bord. We leggen het even uit.

RPG

annelies
Een van onze DM’s, Annelies.

Een rollenspel is een overkoepelende term voor een verzameling onderling nogal uiteenlopende spellen. Wat zij alle gemeenschappelijk hebben, is dat de spelers zich een imaginaire wereld voorstellen, waarin zij personages zijn en tijdens het spelen een verhaal beleven of samen vertellen. Het kan ook met een Science Fiction-tintje. Hier focussen we ons op de bordspel-variant, niet op andere RPG’s zoals Live Action Role Playing Game (LARP), waarbij mensen zich verkleden als het personage dat ze spelen en hun rol daadwerkelijk acteren of de computer role-playing game (CRPG), waarbij een computerprogramma een deel van de taken van de mens overneemt. We houden het even eenvoudig en heel toegankelijk voor de ganse familie.

Geschiedenis

Role-playing games als spelvorm ontstonden eind jaren 60, begin jaren 70 als een variant van miniature wargaming. In miniature wargaming speel je veldslagen met tinnen soldaatjes, en met een regelset die de beweging, gevechtsprocedures en acties van de soldaatjes beschrijft. Sommige spelersgroepen in de Verenigde Staten experimenteerden in die periode met een doorgedreven vorm van skirmish wargaming, waarbij je als speler niet met een leger, maar slechts met een enkel personage speelt. Gekoppeld met de idee van een spelmeester en personage-ontwikkeling zijn hieruit de eerste moderne rollenspelen zoals Dungeons & Dragons (1974) ontwikkeld.

Hoe werkt het?

roleplay-diceAls voorbeeld nemen we een van de meest gekende RPG’s: Dungeons & Dragons. De groep spelers is bij Dungeons & Dragons opgedeeld in een Dungeon Master (DM) en de rest van de spelers. De Dungeon Master heeft volledige controle over de fictieve wereld; de spelers hebben elk een personage, en bepalen welke acties hun personage proberen uit te voeren; en de uitgebreide regels van Dungeons & Dragons bepalen voor een groot deel van die acties wat de gevolgen er van zijn. Meestal heeft de Dungeon Master van tevoren een avontuur bedacht, waarbij de personages een gevaarlijke opdracht moeten uitvoeren. De spelers proberen deze opdracht zo goed mogelijk uit te voeren, waarbij ze hun personages in leven willen houden, het doel willen bereiken en zo veel mogelijk kostbare voorwerpen mee uit de kerker willen nemen.

Tijdens het spelen ontvouwt de DM de wereld voor de ogen van de spelers: hij vertelt hoe de omgeving eruit ziet, welke objecten er zijn, wat voor mensen of andere wezens de personages van de spelers tegenkomen, en hoe deze op hen reageren. De spelers stellen dan weer vragen of vertellen wat ze doen. Als er beslissingen genomen moeten worden gooit de DM of de speler soms een dobbelsteen. Typisch heb je bij een RPG een zevental soorten dobbelstenen maar de belangrijkste is de d6 (de standaard 6-vlakkige dobbelsteen) en de d20 (een dobbelsteen met 20 vlakken). Om bijvoorbeeld te bepalen of je iets opmerkt doe je het volgende:

Speler: “Ik kijk even rond in deze kamer en zoek achter verborgen deuren.”

DM: “Okee, gooi even “perception””

(de speler gooit een d20 en telt er de perception waarde bij op vanop z’n blad. vb. 17 + 5) Speler: “22”

(de DM gooit ook een d20 en checkt iets op z’n verhaallijn) DM: “Je ziet een deur verborgen in de rotswand.”

Natuurlijk kan je niet zomaar alles doen. Je personage heeft bepaalde ervaringen, bepaalde kundes die vakkundig op een ‘character sheet’ uitgeschreven staan. Zo kan je een heel hoog intellect hebben, maar niet sterk zijn, of je bent heel charismatisch en praat je uit elke situatie uit. Met een soort “score” houdt elke speler dit vakkundig bij. Sinds de recentere RPG’s is dit allemaal een stukje eenvoudiger.

roleplay-dnd-character-sheet

Om hun missies tot een goed einde te brengen zullen de spelers tactische beslissingen moeten nemen, de sterke punten van hun personages optimaal moeten gebruiken, en goed moeten samenwerken. Door het verzamelen van magische voorwerpen, en het verkrijgen van meer ervaring -waardoor de personages steeds beter worden in het uitvoeren van allerlei taken- kunnen de spelers hun personages effectiever maken. Ondertussen kan de DM een verhaal ontvouwen waarin de acties van de personages een plaats krijgen. Door vele missies achter elkaar te spelen met steeds dezelfde characters, ontstaat er zo ‘campaign’.

Sci-Fi RPG

Er zijn ook verschillende Science Fiction role-playing games. Je kan de franchise niet bedenken die er nog geen heeft.