Jules Verne

HG Wells en Jules Verne worden algemeen erkend als de vaders van de science fiction omdat ze in hun werken de toon hebben gezet voor vele moderne science fiction thema’s zoals tijdreizen en buitenaardse invasies. Maar wie waren deze mannen nu en hoe hebben ze de huidige science fiction concreet vormgegeven? We beginnen met Verne…

Jules Verne

Door Marnix Demesmaeker

Leven

Jules Verne werd op 8 februari 1828 geboren in Nantes. Als zoon van een advocaat en stammend uit een familie van juristen ging hij in Parijs rechten studeren. In die tijd was Parijs het centrum van de ontwikkeling van moderne technologie: de telegraaf, spoorwegen, duikboten… Verne raakte hier geïnteresseerd in en schreef buiten zijn studies om een paar boeken waarin moderne technologie een rol speelde, maar geen enkele uitgever wilde ze uitgeven omdat ze te technisch waren en er te weinig verhaal in zat.

Hij trouwde en kreeg kinderen, maar zijn grote passie bleef technologie. Hoewel hij slaagde voor zijn examens, wilde hij toch niet in zijn vaders advocatenkantoor komen werken en bleef met zijn gezin in Parijs.

In 1862, op 34-jarige leeftijd, schrijft hij een verhaal over een luchtballon. Hij gaat hiermee naar een uitgever, die het wil uitgeven op voorwaarde dat Verne het verhaal een beetje herschrijft. Verne doet dit en het verhaal over de luchtballon wordt zijn grote doorbraak Vijf weken in een luchtballon.

Werken

Hierna rijst zijn ster snel en geeft hij nog een paar bekende boeken uit, zoals Reis naar het middelpunt van de aarde, Reis om de wereld in 80 dagen en 20.000 mijl onder de zee.

De technische kant is in zijn werken nog steeds voelbaar; de werken dienen meer om de lezer iets te leren over de toenmalige technologische ontwikkelingen. Bovendien heeft Verne voor iedere uitvinding een gedetailleerde wetenschappelijke of toch plausibele uitleg klaar. Ondanks de technische kant vind ik zijn boeken nog steeds het lezen waard, evenals de films die hiervan verschenen zijn.

Voorspellingen

Jules Verne staat bekend als De toekomstvoorspeller omdat hij in zijn boeken veel hedendaagse technologieën heeft voorspeld. Toch moeten we dat met een korreltje zout nemen.

Een greep uit zijn ‘voorspellingen’ :

  • De reis naar de maan
  • Videogesprekken
  • Een pijplijn op perslucht tussen Parijs en de VS
  • Adolf Hitler
  • Tasers
  • Het invriezen van mensen

Geen wetenschapper

Verne was geen wetenschapper of ingenieur. Wel las hij enorm veel boeken en tijdschriften over wetenschap en techniek. Hij bezat 25.000 fiches met aantekeningen, die helaas niet bewaard zijn gebleven, net zo min als zijn bibliotheek. Toch bleef zijn kennis vaak oppervlakkig en onjuist. Alleen in aardrijkskunde kon hij een expert worden genoemd. Zijn “uitvindingen” zijn dan ook volledig gebaseerd op de kennis van zijn tijd.  De door hem beschreven uitvindingen vormen een extrapolatie van wat in zijn tijd bestond. Ze werken volgens gekende wetenschappelijke principes. In dit opzicht is Verne de vader van de hard science fiction, zoals Asimov en Clarke in de 20ste eeuw, in tegenstelling tot de SF waarin de wetenschap maar een voorwendsel is voor ongebreidelde fantasie en waarin tuigen worden beschreven (tijdsmachines of ruimtetuigen die sneller gaan dan het licht) waarvan we niet weten of ze ooit kunnen bestaan of hoe ze zouden werken.

Het meest treffende voorbeeld is “De la terre à la lune” uit 1865 en “Autour de la lune” uit 1869. Als middel om naar de maan te reizen stelt hij een kanonskogel voor. Verne geeft zelf toe dat de geweldige versnelling bij het afvuren van het kanon dodelijk moet zijn voor de inzittenden, maar hij bedenkt een systeem van waterkussens en veren om de schok te dempen. Het tuig kan bovendien niet naar de aarde terugkeren als het eenmaal de maan bereikt. Daarom zorgt hij ervoor dat het projectiel de maan mist, een lusvormige baan rond de maan maakt en tenslotte naar de aarde terugvalt. Ondanks deze technische mankementen is alles zo realistisch beschreven dat het hele project wel realiseerbaar lijkt.

Georges Méliès “A trip to the moon” uit 1902, (voor het eerste deel) gebaseerd op het werk van Verne.

 

 

SF47 Je leest dit op SF47.be, de grootste online Science-Fiction familie van België. Word lid en krijg een jaar lang toegang tot alle Science Fiction-informatie voor maar 5 euro!




 

 

 

 

 

 

 

DelenShare on FacebookTweet about this on TwitterShare on LinkedInShare on Google+Pin on PinterestEmail this to someone